Het spel bege­leiden

Om het spel te spelen is een spelleider nodig. Een spelleider helpt om het spel goed te laten verlopen: je begeleidt het proces, maar je speelt zelf niet mee. Je hebt een neutrale rol en je bent niet inhoudelijk betrokken bij het spel. Als je dat lastig vindt, vraag dan aan iemand anders om spelleider te zijn.

Tips voor spelleiders

Elke spelleider geeft leiding op zijn eigen manier. De één is wat rustiger, de ander extraverter. Dat is allemaal prima. Welke ‘stijl’ ook meer bij je past, gebruik in ieder geval deze tips:

Zorg voor een goede voorbereiding

Allereerst: zorg voor een goede voorbereiding. Dit kost tijd, het is dus raadzaam dat je hier iemand bij betrekt. Zorg ook voor voldoende post-it’s en pennen voor tijdens het spel.

Als spelleider lees je bij elke stap de instructie uit de handleiding voor. Deze stappen vind je op de pagina Spelverloop.

Neem een actieve houding aan

De beste resultaten krijg je als de spelers een actieve en betrokken houding hebben. Deelnemers die niet achteroverleunen, maar juist op het puntje van hun stoel zitten. Jij kunt die houding activeren.

  • Zit en praat zelf actief.
  • Geef geen beurten, maar leg het bij de groep: wie begint?
  • Ga zelf soms staan.
  • Schakel de spelers in bij taken, zoals het verdelen of verplaatsen van de kaarten.

Bewaak de tijd

Je hebt 2 uur de tijd om het spel te spelen. Op het speelbord en in de handleiding staat bij elke stap een tijdsduur. Die tijd is een indicatie. Houd je daar niet te strak aan, laat je leiden door de kwaliteit van de discussie. Grijp in als het te veel uitloopt. Zorg dat je zeker 40 minuten overhoudt voor de laatste twee stappen (7 en 8).

  • Houd de tijd zelf in de gaten, maar vestig daar niet op voorhand de aandacht op.
  • Houd de snelheid erin.
  • Zet aan tot volgende stap.
  • Kap discussies af als de spelers het al eens zijn.

Stel gerust

Op enig moment tijdens het spelen kunnen spelers zich afvragen of het wel goed gaat, of er niet te veel kaarten op een stapel liggen, en of er te weinig tijd is. Stel de spelers gerust.

  • Complimenteer regelmatig: ‘Het gaat heel goed zo.’
  • Geef aan bij zorgen: ‘Ik houd dat in de gaten.’

Focus op het doel

Zorg dat het doel bij alle spelers duidelijk voor ogen blijft tijdens het spel.

  • Je geeft geen inhoudelijke antwoorden en geen sturing aan de inhoud.
  • Voorkom dat je zelf samenvat, laat indien nodig deelnemers dat doen. (Vraag: ‘Dus…?’)
  • Zorg dat deelnemers met elkaar in discussie gaan, en niet tegen jou gaan praten. (Zeg: ‘Vertel het je collega’s.’)
  • Blijf op de achtergrond: het mag door elkaar gaan, wees niet te strak.

Begeleid de discussie

Als spelleider begeleid je de discussie. Optimaal Digitaal is een discussiespel, maar voorkom dat er discussie op gang komt die niets met het doel te maken heeft. Houd mensen bij de les en verwijs naar het doel. Zorg dat iedereen aan de beurt komt. Belangrijk: 

  • Voorkom dat 1 speler het spel domineert.
  • Geef anderen het woord.
  • Zorg ervoor dat iemand niet steeds dezelfde argumenten gebruikt.
  • Nodig uit voor bijval of tegenspraak, stimuleer discussie.
  • Als het lang stil is: nodig uit tot hardop denken.

Eigenaarschap

Stap 8 (‘Word eigenaar’) is de laatste stap van het spel. Maar denk van tevoren al na over hoe jullie de uitkomsten gaan verwerken. En wat zijn de vervolgacties? Komen de acties in een takenlijst? Of in een intern visiestuk? Het antwoord op deze vragen hangt ook af van hoe je organisatie is ingericht.

Nog een paar algemene tips

  • Vraag om telefoons etc. op stil te zetten en weg te leggen.
  • Leg het spel niet uit aan de spelers, begin gewoon.
  • Lees de instructies per stap helemaal voor. Herhaal kort de kernwoorden.
  • Tussentijds verdwijnen er tipkaarten uit het spel. Soms vinden spelers dit jammer. Maak tussendoor foto’s van de tipkaarten die op het bord liggen.

Contact

Heb je vragen over het spel of heb je hulp nodig? Neem dan contact op met projectleider Elka Helmers. Stuur een mail naar elka.helmers@ictu.nl of info@gebruikercentraal.nl.

Voor nu: veel speelplezier! En laat ons weten wat je aan het spel hebt gehad.